Cà phê specialty là gì? Điều gì tạo nên sự khác biệt?

1. Cà phê specialty là gì?

1.1. Định nghĩa về hạt cà phê specialty

Specialty coffee (cà phê specialty) hay còn được gọi với cái tên thuần Việt hơn là “cà phê đặc sản”. Đây là tên gọi chung để chỉ dòng cà phê có chất lượng cao, được theo dõi nghiêm ngặt từ khâu trồng trọt, thu hoạch, đến chế biến đến rang xay và pha chế.

1.2. Cà phê specialty theo định nghĩa quốc tế

Thuật ngữ "specialty coffee" được sử dụng để chỉ những hạt cà phê đạt từ 80 điểm trở lên trên thang điểm 100 theo tiêu chuẩn của SCA. 

SCA là viết tắt của Specialty Coffee Association - Hiệp hội Cà phê Đặc sản, đây là tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu. Hiệp hội là nơi thiết lập tiêu chuẩn ngành, cung cấp đào tạo chuyên nghiệp và kết nối cộng đồng cà phê trên toàn thế giới.

Việc đánh giá chất lượng hạt được các chuyên gia tiến hành dựa trên nhiều tiêu chí như:

• Hương thơm (Aroma)
• Hương vị (Flavor)
• Hậu vị (Aftertaste)
• Độ chua (Acidity)
• Thể chất (Body)
• Độ cân bằng (Balance)
• Độ ngọt (Sweetness)
• Độ sạch của tách cà phê (Clean Cup)
• Đồng nhất giữa các tách (Uniformity)
  

1.3. Cà phê specialty khác gì cà phê thông thường?

2. Điều gì tạo nên sự khác biệt của cà phê specialty ?

2.1. Các yếu tố kiểm soát chất lượng cà phê specialty

2.1.1. Cà phê có nguồn gốc rõ ràng

Nguồn gốc là một trong những thông tin được công bố minh bạch trên bao bì sản phẩm. Người mua cà phê đặc sản sẽ biết được giống cà phê, quốc gia, độ cao canh tác, niên vụ, vùng trồng, thậm chí vị trí chính xác của nông trại và toàn bộ chuỗi cung ứng từ nông trại đến ly cà phê.

2.1.2. Chất lượng cà phê nhân

Việc tuyển chọn diễn ra từ lúc thu hoạch trái cà phê, chỉ chọn những quả chín đúng độ, hạn chế tối đa lỗi hạt, đảm bảo ngoại quan và kích thước đạt tiêu chuẩn. Hạt cà phê nhân được bảo quản đúng điều kiện để duy trì chất lượng sau khi thu hoạch và chờ chế biến.

2.1.3. Kiểm soát chặt chẽ quy trình chế biến cà phê

Cà phê đặc sản thường áp dụng các phương pháp như Washed, Natural, Honey, Anaerobic… phù hợp với loại hạt và phương pháp pha mà nhà sản xuất đang hướng tới. Trong suốt quy trình này, hạt vẫn được kiểm soát chặt chẽ từng công đoạn lên men, rửa, phơi hoặc sấy để giữ được hương vị đặc trưng.

2.1.4. Rang, xay và pha chế cà phê 

Trái với cà phê thương mại thông thường được rang theo từng mẻ lớn tại nhà máy. Cà phê đặc sản thường được rang theo từng mẻ nhỏ và được xây dựng profile rang phù hợp với từng loại hạt nhằm phát huy tối đa hương vị vốn có, đồng thời đảm bảo tính đồng nhất giữa các mẻ rang.

Sau khi có cà phê hạt thành phẩm, bước xay và pha cũng được nghiên cứu cẩn thận. Barista cần điều chỉnh kích thước xay bột cà phê phù hợp với từng phương pháp pha để tối ưu khả năng chiết xuất. Ở mỗi phương pháp pha cũng cần kiểm soát tỷ lệ, nhiệt độ, thời gian chiết xuất để thể hiện trọn vẹn hương vị của hạt.

2.2. Tại sao Cà phê specialty lại được ưa chuộng?

Nhờ quá trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trong từng công đoạn chế biến, kết hợp với kinh nghiệm và sự sáng tạo của các chuyên gia về cà phê, mỗi hạt cà phê specialty được nghiên cứu kỹ lưỡng, khai thác tối đa các đặc tính vốn có. 

Kết quả là những tách cà phê sở hữu hương thơm và hương vị đa dạng, mang dấu ấn riêng của từng giống cà phê và vùng đất canh tác.Chính sự phân hóa về hương vị đã đưa cà phê specialty vượt khỏi giới hạn của một thức uống thông thường, chiếm trọn tình yêu và sự đam mê của người yêu cà phê. Nâng tầm cà phê từ một thức uống giải khát, nạp năng lượng thành một nghệ thuật thưởng thức.

Bên cạnh chất lượng sản phẩm, nhiều thương hiệu cà phê đặc sản hiện nay còn xây dựng giá trị thông qua "câu chuyện thương hiệu". Những câu chuyện về vùng đất, người nông dân, phương pháp canh tác hay hành trình tạo nên hạt cà phê không chỉ làm nổi bật nguồn gốc sản phẩm mà còn tạo kết nối cảm xúc với khách hàng, góp phần tạo sự khác biệt và dấu ấn về cà phê specialty. 

3. Kết

Cà phê specialty không còn là một xu hướng nhất thời mà đang trở thành một phần trong sự phát triển bền vững của ngành cà phê, cả tại Việt Nam lẫn trên thế giới. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc và trải nghiệm thưởng thức, thị trường cũng dần dịch chuyển theo hướng đề cao giá trị của từng hạt cà phê.

Trước sự thay đổi đó, các doanh nghiệp trong ngành F&B cũng đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh, đầu tư nhiều hơn vào cà phê specialty, từ việc lựa chọn nguồn nguyên liệu, nâng cao kỹ thuật pha chế đến xây dựng trải nghiệm dành cho những khách hàng thực sự yêu và trân trọng giá trị của một tách cà phê chất lượng.

#PerfettoVN #PerfettoCoffee #SpecialtyCoffee